Górskie wędrówki są nieodłącznym elementem naszych wyjazdów. Stara Płanina w Bułgarii okazała się świetnymi górami na wycieczki z dziećmi. Tam zawędrowaliśmy w pierwszej kolejności podczas naszej wakacyjnej wyprawy 2025.
Stara Płanina
Stara Płanina to długie pasmo górskie ciągnące się przez całą Bułgarię, od Morza Czarnego na wschodzie aż po granicę z Serbią i kawałek na terenie tej drugiej. Wiele szczytów przekracza wysokość 2000 m n.p.m. W obrębie Starej Płaniny znajduje się między innymi niesamowita twierdza Bełogradczik, którą odwiedziliśmy na samym początku podróży.
Przez kilka przełęczy poprowadzono drogi asfaltowe, ułatwiające przedostanie się z jednej strony pasma na drugą. Do najpopularniejszych należą przełęcz Szipka, obok której znajduje się wzniesienie Buzdłuża z nietypową budowlą przyciągającą turystów (również i nas 😉 ), oraz przełęcz Beklemeto. Dzięki tej drugiej mogliśmy odbyć dwie malownicze wycieczki piesze.
Spora część Starej Płaniny objęta jest ochroną w postaci Parku Narodowego Bałkanów Centralnych.
Przełęcz Trojańska (przeł. Beklemeto)
Przełęcz Beklemeto (1525 m na.p.m.) nosi też nazwę: Przełęcz Trojańska – od ostatniej dużej miejscowości znajdującej się po północnej stronie pasma, Trojanu.
Powyżej przełęczy, w kierunku wschodnim, stoi pomnik poświęcony „rosyjskim i sowieckim wyzwolicielom”. Dzieci, gdy po raz pierwszy, jeszcze z daleka, zobaczyły monument, krzyknęły, że to wielkie spodnie. Wiele się nie pomyliły – charakterystyczna budowla również przez Bułgarów potocznie nazywana jest… wielkimi rajtuzami.
Dojazd
Przez przełęcz Beklemeto przechodzi droga asfaltowa, łącząca miasta Trojan i Kyrnare. Dzięki niej można samochodem pokonać znaczną wysokość, a następnie ruszyć na piesze wycieczki otwartym grzbietem Starej Płaniny, podziwiając rozległe panoramy.
Na przełęczy znajduj się parking. Drugi zlokalizowany jest nieco powyżej niej, w kierunku „wielkich rajtuzów”. Można również dojechać praktycznie pod sam pomnik.
Stara Płanina z dziećmi – który szlak wybrać?
Pierwszą wycieczkę, jaką odbyliśmy z przełęczy Beklemeto, była wędrówka w kierunku szczytu Kozja Stena. Jeśli macie na odwiedziny w tych okolicach tylko jeden dzień, wybierzcie właśnie ten szlak. Jest bardziej malowniczy. Oba szlaki będę odpowiednie na wędrówkę z dziećmi, ale na Kozje Stenie należy pilnować najmłodszych wędrowców, by nie zbliżali się za blisko do skalnych urwisk.
Szlak na Kozja Stena (1670 m n.p.m.)
Ta wędrówka ma przebieg w tę i z powrotem, ale dla urozmaicenia w jedną stronę można wybrać warianty zimowe szlaku, w drugą – letni. Drogę wyznaczają znaki czerwonego szlaku pieszego, a w niektórych miejscach również tyczki. Trasa nie jest trudna orientacyjnie, ale należy zachować szczególną ostrożność podczas brzydkiej pogody, przy ograniczonej widoczności, by nie spaść ze skalnych urwisk Kozjej Steny.
Wędruje się fragmentem długodystansowego szlaku Kom-Emine, czyli najdłuższego oznaczonego pieszego szlaku w Bułgarii, będącego fragmentem europejskiego szlaku E3. Ten ostatni łączy Ocean Atlantycki z Morzem Czarnym.
Kozja Stena to trzecie wzniesienie od przełęczy Trojańskiej w kierunku zachodnim. My w pierwszej kolejności wybraliśmy wariant zimowy szlaku, który prowadzi po kolei przez wierzchołki tych wzniesień. Szczególną ostrożność należy zachować przy podejściu na Kozją Stene. Nazwa tego szczytu oznacza Kozią Ścianę i rzeczywiście od północnej strony znajdują się strome skalne urwiska.
W drodze powrotnej wędrowaliśmy wariantem letnim szlaku, czyli trawersami. Kozją Stenę trawersuje się od południa, dwa pozostałe wzniesienia – po północnej stronie.
Jeśli mielibyście więcej siły i czasu, można pokusić się o zdobycie kolejnego wzniesienia. Z Kozjej Steny wyglądał imponująco, jeszcze bardziej skaliście, widać również był na wierzchołku linowe barierki.
Łączna długość trasy: 8,3 km, 220 m podejść, czas przejścia wg mapy – 2,5 h (z dziećmi oczywiście dłużej)
Szlak do górskiego schronu Orle Gniazdo
W kolejnym dniu ruszyliśmy również szlakiem czerwonym, ale w przeciwnym kierunku. Zaparkowaliśmy nieco powyżej przełęczy, bliżej pomnika. W pierwszej kolejności podeszliśmy do monumentu.
W tym wypadku również trasa polega na wędrówce w tę i z powrotem. Z przełęczy do schroniska oprócz szlaku prowadzi droga szutrowa. Szlak natomiast momentami przebiega wzdłuż niej, ale często przez pobliskie wzniesienia. Oprócz tego natraficie też na ścieżki pasterskie. W ten sposób można sobie urozmaicić trasę, by w obu kierunkach nie przebiegała identycznie.
Polecamy Wam jak najbardziej omijać drogę szutrową. Wbrew pozorom dość często przejeżdża nią samochody. Wielu kierowców bardzo zwalnia, widząc turystów pieszych. Niestety nie wszyscy, a przy większej prędkości, pojazd wzbudza ogromne tumany kurzu.
Łączna długość trasy: 10,5 km, 280 m podejść, czas przejścia wg mapy: 3:15 h (z dziećmi odpowiednio dłużej)
Schronisko Orle Gniazdo
Celem naszej wędrówki był schron turystyczny Orle Gniazdo. Obiekt był nieczynny, choć częściowo otwarty (przedsionek, jadalnia, wieloosobowa sypialnia na pięterku). W razie potrzeby można byłoby się schronić, a nawet przenocować. Przed budynkiem również znajdują się stoły i ławki. Jest też kran z wodą.
Niewątpliwą zaletą jest niesamowicie malownicze położenie schroniska, ukrytego za grzędą skalną.
Stara Płanina z dziećmi – atrakcje podczas wędrówki
Atrakcje podczas wędrówki po Starej Płaninie z dziećmi to przede wszystkim liczne zwierzęta. Na łąkach, przez które wędrowaliśmy, pasły się stada owiec albo spacerowało luźno bydło. Szczególnie uroczo w górski krajobrazie prezentowały się swobodnie pasące się konie, z rozwianymi na wietrze grzywami.
Czasem może się zdarzyć tak, jak nam, że zwierzęta spotkacie na wąskiej ścieżce. Niektóre same ustępują drogi, innym trzeba delikatnie dać znać, by zrobiły przejście.
